TÜRK DESTANLARI ÜZERİNE İNCELEME

YARATILIŞ DESTANI:

Bu destan; XIX. yy'da "Prof. W. Radloff " tarafından "Altay Türkleri" arasında derlenmiştir. (16) Destan;  dünyanın yaratılışı ,insan ırklarının meydana gelişi ve şeytanın kötülük unsuru olduğu hakkında Türklerin inanışını ortaya koymak tadır.(17)
          Daha hiç bir şey yokken" Tanrı Kara Han'la "su""vardı.Kara Han' dan başka  gören ,  sudan  başka  görünen  yoktu. Kara Han  yanlızlıktan sıkılıp ne yapayım  diye  düşünürken  su dalgalandı."Ak Ana" çıktı.Kara Han'a yarat deyip yine suya daldı. Bunun  üzerine  Kara  Han kişiyi yarattı.

Kara Han 'la kişi ebedi  suyun  üstünde  iki  kara  kaz  gibi  uçuyorlardı. Fakat  kişi halinden memnun değildi. Kara Han'dan daha  yüksekte uçmayı istiyordu .Onun bu dileğini sezen Kara Han,  kişiden uçma kabiliyetini aldı.

Kişi sonsuz suya yuvarlandı. Boğuluyordu . Yaptığına pişman olarak  Tanrı Kara Han'dan  bağışlanmasını  istedi.  Tanrı  Kara  Han kişiye sudan yükselmesini istedi. Denizden bir yıldız yükseltti, kişi bunun üstüne oturarak batmaktan kurtuldu.Kişi artık uçamadığı için Tanrı Kara Han Dünyayı yaratmak istedi. Kişiye suya dalarak toprak çıkartmasını istedi. İçinde kötülük bulunan kişi ,toprak çıkartırken kendine de ayrı bir dünya yaratmak istediği için ağzına  biraz toprak sakladı. Kişi  avucundaki toprağı su yüzü ne serpince Tanrı Kara Han toprağa "büyü" dedi. Büyüyen toprak dünya  oldu. Fakat aynı anda kişinin ağzındaki toprak büyüyerek onu boğacaktı.  Tanrı Kara Han "tükür" diyerek onu kurtardı.

Kara Han ın yarattığı dünya dümdüzdü,kişi tükürünce ağzından çıkan topraklar dünya üzerinde bataklık, tepeler meydana getirdi. Buna  kızan Kara Han kişiye "erlig" (şeytan) adını verdi ve onu kendi ışık aleminden kovdu.

Bundan sonra yerden dokuz dallı ağaç bitirerek her dalın altında  bir adam yarattı. Bunlar dokuz insan  ırkının ataları oldular. erliğ bu insanların bu kadar güzel ve iyi olduklarını görünce Kara Han dan onları kendisine vermesini  istedi Kara  Han vermedi. Fakat Erliğ onları kötülüğe sürükleyerek  kendisine  çekebiliyordu,Kara Han insanların bu akılsızlığına kızarak onları, kendi başlarına bıraktı, Erliğ' i yer  altındaki  karanlıklar  dünyasının  üçüncü  katına kovdu. Kendisi içinde on yedinci kat göğü yaratarak oraya  yerleşti. İnsanları korumak içinde  meleklerinden  birini gönderdi.Erliğ bu güzel göğü görünce, kendine de göğü yaratmak için Kara Han dan izin  aldı. Kendi göğüne kandırdığı kötü ruhları yerleştirdi, Erliğ'in tebası,Kara Han ın kilerden daha iyi yaşadıkları için Kara Han'ın canı sıkıldı ve Erliğ' in göğünü yıktırdı. Bu gök yıkılıp Dünyaya düşünce Dünyada dağlar,  boğazlar, ormanlar oluştu. Kara Han dünyanın sonuna kadar Erliği dünyanın en derin katına sürdü. Tanrı Kara Han, on yedi' nci kat gökten dünyayı idare etmektedir. On altı'ncı kat gökte "Bay ölkün"Altın dağda,altından bir tahtta oturur".Yedi'nci katta"Gün ana",altın katta"Ay ana"oturmaktadır. (18)